Η ΕΡΛΙΧΙΩΣΗ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ

Απο τον Κτηνατρο  Μιχλη Ι. Μντακα

Μια απ τις χαρακτηριστικτερες νσους που μεταδδονται απ τους κρτωνες, (τα γνωστ σε λους μας τσιμπορια), εναι η Ερλιχωση του σκλου. Νσημα επικνδυνο  για τον σκλο, που χαρακτηρζεται απ πτση των θρομβοκυττρων* του αματος, με μεση συνπεια την πρκληση αιμορραγιν, και τον θνατο του ζου αν δεν εφαρμοσθε εγκαρως η κατλληλη θεραπευτικ αγωγ.

Ας προυμε μως τα πργματα με τη σειρ.

Ιστορικ στοιχεα:  Η νσος πρωτοπεριγρφηκε το 1935 στο Αλγρι, και ονομστηκε Ρικετσωση του σκλου.   Απ ττε μεινε γνωστη, μχρι την εποχ του πολμου του Βιετνμ, οπτε περιγρφηκε σαν βαρεα νσος των στρατιωτικν Αμερικνικων σκλων στη Νοτιοανατολικ Ασα, ονομστηκε Τροπικ Παγκυτοπενα και μελετθηκε προσεκτικτερα. Αργτερα διαπιστθηκε τι η νσος χει παγκσμια εξπλωση.

Ατιο:  Η Ερλιχωση του σκλου εναι εμπρετη νσος του σκλου και λλων κυνιδν, και οφελεται στον ρικετσιακ μικροοργανισμ  Ehrlichia Canis, που παρασιτε τα  λευκοκτταρα*  του αματος.

Τρπος Μετδοσης:  Η μετδοση γνεται απ ζο σε ζο, μσω τσιμπουριν του εδους Rhipicephalus Sanguineus.

Eξπλωση:  Η νσος προσβλλει τα οικσιτα και γρια ζα που ανκουν στην οικογνεια των κυνιδν.  Εργαστηριακ μλυνση χει επιτευχθε στο κογιτ , την αλεπο και το τσακλι. Η εξπλωση της νσου εναι σχεδν παγκσμια. Περιστατικ χουν αναφερθε σε σκυλι της Νοτου και Βορεου Αμερικς,  της Καραιβικς, της Αφρικς, της Μσης Ανατολς και της Ευρπης.

Η νσος σημεινει ξαρση συγχρνως με την ξαρση των παρασιτσεων απ τσιμπορια.  Τα μολυσμνα σκυλι παραμνουν σε κατσταση φορα μχρι να ολοκληρωθε η θεραπευτικ τους αγωγ, στω και αν δεν παρουσιζουν συμπτματα

Συμπτματα:  Το υπεθυνο μικρβιο πολλαπλασιζεται μσα στα λευκοκτταρα του αματος και προκαλε πανκυτοπενα*. Ο θνατος, ταν επρχεται, οφελεται στην ακατσχετη αιμορραγα λγω της μεωσης των θρομβοκυττρων, στις δευτερεουσες λοιμξεις  που οφελονται στη μεωση των λευκοκυττρων που αποτελον τις αμυντικς μονδες του οργανισμο.

Η νσος διαιρεται απ πλευρς συμπτωμτων σε τρεις διαδοχικς φσεις , την οξεα, την υποκλινικ και την χρνια:

α. οξεα φση:  Εμφανζεται συνθως κατ τους Ανοιξιτικους μνες, λγο μετ την εμφνιση των τσιμπουριν. Το ζο που πσχει, χει συνθως στο δρμα του τσιμπορια.  Τα πρτα κλινικ συμπτματα παρουσιζονται συνθως 10-20 ημρες μετ την μλυνση και εναι ελαφρις μορφς : Κυματοειδς πυρετς, μερικ πλρης ανορεξα, κατπτωση, μικρ απλεια βρους.  Σπανιτερα παρατηρεται μικρ διγκωση των λεμφογαγγλων, ελαφρ θλωση του κερατοειδος*, επιπεφυκτιδα*, διμεση πνευμονα, οδημα των κρων και του σχεου και εμετς. Σε μερικς περιπτσεις πιθανν να παρατηρηθον μικρς αιμορραγες.

Στη φση αυτ, παρ το γεγονς τι κατ την εξταση αματος παρατηρεται συνθως ντονη θρομβοκυτταροπενα  (πτση του αριθμο των αιμοπεταλων του αματος, που φυσιολογικ πρπει να βρσκονται μεταξ  200.000 και 450.000 ), δεν παρατηρονται συνθως οι τυπικς αιμορραγικς εκδηλσεις της νσου που χαρακτηρζουν το σνδρομο της αιμορραγικς διθεσης  (πετχειες στο δρμα και τους βλεννογνους, ρινορραγα, αιματουρα κ.λ.π)

Η πρτη αυτ «εμπρετη φση»  διαρκε απ 4 ημρες μχρι και 3 εβδομδες, και ακολουθεται απ την  ‘υποκλινικ φση’.

β.  Υποκλινικ φση :  Κατα την φση αυτ, που διαρκε 40-120 ημρες, ν και τα κλινικ συμπτματα υποχωρον και το ζο εμφανζεται σαν να χει θεραπευτε, τα αιματολογικ ευρματα εναι συνθως παρμοια με εκενα της οξεας φσης, δηλαδ λευκοκυττρωση, υποπλαστικ αναιμα* και ντονη θρομβοκυτταροπενα .

γ. Χρνια φση:  Η χρνια φση αποτελε την τελικ φση της νσου. Τα συνθη κλινικ συμπτματα εναι :  κατπτωση και ληθαργικτητα, πυρετς, ωχρτητα βλεννογνων, προοδευτικ απλεια βρους, πετχειες και εκχυμσεις στο δρμα και τους βλεννογνους, και ρινορραγα ετερπλευρη αμφοτερπλευρη.

Η ρινορραγα παρουσιζεται συνθως απτομα  και εναι ιδιατερα ντονη και επμονη.  Αποτλεσμα των αιμορραγιν εναι η σοβαρ οξεα αιμορραγικ αναιμα.

Συνθως η χρνια φση της νσου εμφανζεται κατ τους φθινοπωρινος χειμερινος μνες, και τσι τις περισστερες φορς τα πσχοντα ζα δεν χουν τσιμπορια στο δρμα τους κατ την διρκεια αυτς της φσης.

Σε ορισμνες ρτσες σκλων  πως π.χ. στα λυκσκυλα,  εναι δυνατν η χρνια φση να παρουσιζει δο διαφορετικς μεταξ τους μορφς, που χαρακτηρζονται σαν  ‘ πια χρνια’  και σαν ‘σοβαρ χρνια’  μορφ.

Η  ‘πια χρνια’ μορφ στα λυκσκυλα δεν διαφρει πολ απ τη χρνια  μορφ που παρατηρεται στις λλες ρτσες.

Αντθετα, η ‘σοβαρ χρνια’ μορφ,  εναι βαρτατη και συχν μοιραα, στω και αν εφαρμοσθε θεραπεα. Στη μορφ αυτ, παρουσιζονται οξτατα κλινικ συμπτματα 60-120 ημρες μετ τη μλυνση, και περιλαμβνουν οξεα πανλευκοπενα, κατφεια, ανορεξα, αδυντισμα και ντονες αιμορραγες απ τις ρινικς κοιλτητες, τα ολα, το ουροποιητικ σστημα, το πεπτικ κ.λ.π. Συχν συνυπρχουν δευτερεουσες βακτηριακς μολνσεις.

Στα σκυλι που δεν εφαρμζεται θεραπεα, επρχεται ο θνατος μσα σε μερικς ρες ως λγες ημρες μετ την ναρξη των αιμορραγιν.

Διγνωση- Θεραπεα.    Φυσικ, η διγνωση και η θεραπευτικ αντιμετπιση των ασθενειν, δεν αποτελε αντικεμενο του ιδιοκττη,  αλλ του Κτηνιτρου.

Ο Κτηνατρος διαθτει τις απαρατητες γνσεις που χρειζονται για να αντιμετωπσει κατλληλα το πρβλημα αφ’ενς, αλλ και να το διαγνσει σωστ. Διτι η διγνωση δεν εναι και τσο απλ απ τον μη ειδικ, δεδομνου τι τα κλινικ συμπτματα δεν εναι παθογνωμονικ της Ερλιχωσης.  Η θρομβοκυτταροπενα, η λευκοπενα και η αναιμα  παρουσιζονται και σε λλες νσους, πως για παρδειγμα στην Πιροπλσμωση.  Η αιμορραγες και ιδιαιτρως η αιμορραγα απ τις ρινικς κοιλτητες, μπορε να οφελονται και σε Λεσμαναση, (Kala-azar), δηλητηρισεις, Νεοπλασες-γκους των ρινικν κοιλοττων, ξνα σματα (π.χ. αγκθια).  Ευθνη του ιδιοκττου εναι η γργορη επσκεψη στον κτηνατρο, αμσως μλις αντιληφθε τι το ζο του παρουσιζει οτιδποτε το μη φυσιολογικ.

Θα πρπει να τονσουμε τι η Ερλιχωση, εφ’σον διαγνωσθε εγκαρως και δοθε η κατλληλη θεραπεα, εναι νσος που θεραπεεται στις περισστερες των περιπτσεων.

Πρληψη:   Η πρληψη της Ερλιχωσης συνσταται στην συστηματικ και προσεκτικ καταπολμηση των τσιμπουριν, τσο επνω στο σμα των ζων, σο και στο περιβλλον τους. Η εφαρμογ προληπτικν μσων, ( αντιπαρασιτικ περιλαμια και σκευσματα ),  πριν την εμφνιση των τσιμπουριν στο ζο, αποτελε την καλλτερη αντιμετπιση του κινδνου μολνσεως.

Σχση με την δημσια υγεα.    Η Ερλιχωση δεν προσβλλει τον νθρωπο. Η επαφ επομνως με τα ασθεν ζα και χοργηση θεραπεας σε αυτ, δεν δημιουργε κινδνους για τους ιδιοκττες.

___________**_____________

 *  Παρα το οτι εδθη ιδιατερη προσοχ στε το κεμενο να γραφτε σε σο το δυνατν απλοστερη γλσσα, χρησιμοποιθηκαν ροι των οποων την ερμηνεα παραθτω για καλτερη κατανηση.

Θρομβοκτταρα Αιμοπετλια  :Πρκειται για κτταρα του αματος που παργονται στον μυελ των οστν και παζουν βασικ ρλο στην πξη του αματος. Σε  να υγι σκλο ο αριθμς των θρομβοκυττρων κυμανεται απο 200,000-450,000 ανα κυβικ χιλιοστο αματος. Η πτση των θρομβοκυττρων σε χαμηλ εππεδα, συνεπγεται την αδυναμα του οργανισμο να σταματσει τις αιμορραγες .

Λευκοκτταρα.  Πρκειται για τα λευκ αιμοσφαρια του αματος. Παργονται στον μυελ των οστν, τους λεμφαδνες, την σπλνα κ.λ.π. Εναι οι αμυντικς μονδες του οργανισμο στον αγνα κατ των λοιμξεων, αφ’ενς ‘τργοντας’ τα μικρβια και αφ’ετρου παργοντας αντισματα.  Σε να υγι σκλο ο αριθμς των λευκοκυττρων κυμανεται  απο 6000-18000  ανα κυβικ χιλιοστ αματος. Η πτση του αριθμο των λευκοκυττρων σε χαμηλ εππεδα συνεπγεται την μεωση του οργανισμο να αντισταθε στις διφορς λοιμξεις.

Πανκυτοπενα oνομζεται η ελττωση λων των κυττρων του αματος. Δηλαδ μεωση του αριθμο τσο των ερυθρν αιμοσφαιρων, σο και των λευκν αιμοσφαιρων και των θρομβοκυττρων.

Κερατοειδς.  Πρκειται για το πρσθιο διαφανς τμμα του ματιο.

Επιπεφυκτις .  Φλεγμον  του επιπεφυκτα, του εσωτερικο δηλαδ τμματος των βλεφρων που ρχεται σε επαφ με τα μτια,  που χαρακτηρζεται απο ντονη ερυθρτητα και παρουσα πυωδν εκκριμμτων.

Αναιμα.  Η πτση του αριθμου τω ερυθρν αιμοσφαιρων του αματος, της ποστητας της αιμοσφαιρνης που περιχεται στα αιμοσφαρια, και χαρακτηρζεται απο ωχρτητα (σπρισμα) των βλεννογνων. Ιδιατερα ταν υπρχουν εσωτερικς αιμορραγες, οι βλεννογνοι παρουσιζουν χρμα πορσελνης

 

 

, , .

1983. . , .

, .